Źródła energii odnawialnej Zasoby energii pierwotnej w Polsce Energia odnawialna, stan i perspektywy Energia słoneczna Energia geotermalna Energia wiatru Energia wodna Biomasa Termiczna utylizacja odpadów komunalnych Podsumowanie Literatura Wyszukiwarka |
Energia odnawialna, stan i perspektywy rozwoju w PolscePo roku 1990 można zaobserwować znaczny wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii (OZE) w Polsce. Rozwój energetyki odnawialnej następował bez wsparcia państwa, a jedynie w wyniku oddolnych inicjatyw drobnych inwestorów, wspomaganych przez nieliczne instytucje pozarządowe, a w późniejszym etapie także w wyniku pomocy samorządów. Przyczyn większego zainteresowania odnawialnymi źródłami energii można dopatrywać się również w wzroście cen paliw kopalnych. Wieloletnie dopłaty państwa do energii konwencjonalnej nie skłaniały do poszukiwania alternatywnych źródeł energii. Właściwego porównania kosztów energii z paliw kopalnych i ze źródeł odnawialnych będzie można dokonać dopiero w chwili gdy państwo przestanie subwencjonować wydobycie węgla kamiennego i inne tradycyjne surowce energetyczne.W Polsce rozważa się zastosowanie następujących technologii odnawialnych źródeł energii: - kotły na drewno, - kotły na słomę, - biogazownie rolnicze, - biogazownie komunalne produkujące ciepło i energię elektryczną (surowiec w postaci osadu ściekowego), - instalacje wykorzystania gazu wysypiskowego do produkcji energii elektrycznej lub współwytwarzania ciepła i elektryczności, - kolektory słoneczne do podgrzewania wody użytkowej, - kolektory słoneczne do podgrzewania powietrza, - systemy fotowoltaiczne, - elektrownie wiatrowe, - małe elektrownie wodne, - ciepłownie goetermalne. Do produkcji energii cieplnej można wykorzystać energie promieniowania słonecznego, energie biopaliw stałych oraz energie geotermalną. Energetyka wiatrowa, wodna oraz skojarzona produkcja energii z biomasy stanowią potencjalne źródło energii elektrycznej. Wytwarzanie biopaliw, bioetanolu i estrów rzepakowych mogą stanowić uzupełnienie w produkcji paliw pędnych jako kilkuprocentowe dodatki. Możliwości wykorzystania OZE w Polsce są zbliżone do warunków istniejących w krajach Unii Europejskiej. Różnice mogą zaistnieć jedynie strukturze pozyskania energii ze źródeł odnawialnych. Różne organizacje oceniają udział energii odnawialnej w bilansie energii pierwotnej kraju na poziomie kilku procent (1997), i tak: - Agencja Rynku Energii - 185 PJ (4,4 %), - Główny Urząd Statystyczny - 208 PJ (4,8 %), - Ministerstwo Gospodarki - 230 PJ (5,1 %), - Europejskie Centrum Energii Odnawialnej - 104 PJ (2,5 %). W tabeli 1 przedstawiono ocenę potencjału zainstalowanych instalacji OZE w roku 1999. Pewne trudności w właściwej ocenie stanu faktycznego wynikają ze specyfiki energetyki odnawialnej, która charakteryzuje się rozproszoną generacją w wielu instalacjach małej mocy. Istnieje wiele małych instalacji produkujących energie na potrzeby własne użytkownika. Często nie są one wyszczególnione w statystykach, a czasami nawet trudno jest określić ich moc cieplną. Realizacja instalacji opartych na OZE ponosi za sobą wysokie koszty jednostkowe, które niekiedy nawet przewyższają analogiczne wskaźniki w państwach Unii Europejskiej. Jest to spowodowane koniecznością importowania technologii, ponoszenia opłat licencyjnych i podatków, a także brakiem szerszych doświadczeń w tym zakresie. Tabela 2 przedstawia wskaźniki ekonomiczne dla poszczególnych technologii OZE. W okresie lat 1990 do 1999 nie zaobserwowano znaczącego obniżenia kosztów instalacji. Pewna poprawa ich rentowności wynika jedynie ze wzrostu cen energii konwencjonalnej. Ocena ekonomiczna poszczególnych technologii OZE wskazuje, że można je podzielić pod kątem zwrotu nakładów inwestycyjnych na następujące trzy grupy: - technologie, których zdyskontowany okres zwrotu nakładów inwestycyjnych nie przekracza 5 lat. Należą do nich kolektor powietrzny do suszenia płodów rolnych, małe kotły na drewno oraz kotły na słomę, - technologie, których zdyskontowany okres zwrotu kosztów inwestycji mieści się w zakresie od 9,5 do 12,5 lat. Do tej grupy należą: małe elektrownie wodne zbudowane na istniejącym jazie, kolektory słoneczne do podgrzewania wody oraz biogazownie komunalne na osad ściekowy produkujące energię elektryczną i cieplną, - pozostałe technologie, których zdyskontowany okres zwrotu wynosi powyżej 20 lat. W tej grupie znalazły się: automatyczne ciepłownie na słomę i zrębki drzewne, elektrownie wiatrowe sieciowe, ciepłownie geotermalne, biogazownie rolnicze, systemy fotowoltaiczne i małe elektrownie wodne budowane z jazem od podstaw. Elektrownie wodne maja trwałość dłuższą niż 20 lat i dlatego ich budowa może być rozważana po uwzględnieniu korzyści wynikających z retencji wody. Pomimo ciągłego braku urealnienia cen energii konwencjonalnej, już teraz niektóre technologie OZE charakteryzują się porównywalnymi lub niższymi kosztami wytworzenia energii. Zaliczyć do nich można: kolektory słoneczne powietrzne, małe kotły na drewno i słomę obsługiwane ręcznie, automatyczne ciepłownie na słomę, małe elektrownie wodne zbudowane na istniejącym jazie oraz instalacje produkujące energię elektryczną z gazu wysypiskowego. Podstawową zaletą i jedną z głównych cech OZE skłaniającą do ich stosowania jest fakt, iż pozwalają one efektywnie redukować emisje gazów cieplarnianych. Najmniejsze koszty redukcji emisji dwutlenku węgla CO2 wykazują: kolektory słoneczne powietrzne i wodne, małe elektrownie wodne budowane na istniejących jazach, instalacje wykorzystujące gaz wysypiskowy oraz biogazownie na osady ściekowe. Jedynie systemy fotowoltaiczne ze względu na wysokie koszty inwestycyjne charakteryzują się mniej atrakcyjnymi kosztami redukcji gazów cieplarnianych aniżeli pozostałe technologie OZE. Stosowanie OZE powoduje również tworzenie nowych miejsc pracy. Są to stanowiska przy obsłudze i produkcji urządzeń i linii technologicznych oraz przy obsłudze przedsiębiorstw inwestujących w OZE. Najwięcej miejsc pracy tworzy się przy spalaniu biomasy - 2 osoby/MW, przy energetyce wodnej i wykorzystaniu biogazu - 1,5 osoby/MW, najmniej miejsc tworzy energetyka wiatrowa - 0,2 osoby/MW. Obecne nie istnieje w Polsce skoordynowana polityka rozwoju energetyki odnawialnej. Dlatego postuluje się stworzenie stabilnych warunków do rozwoju i racjonalnego wykorzystania energii odnawialnej, tak aby zwiększyć jej udział w krajowym bilansie zużycia energii. W pierwszym etapie proponuje się następujące działania: - wprowadzenie uproszczonego trybu otrzymywania koncesji na wytwarzanie energii ze źródeł odnawialnych lub podniesienie progu koncesjonowania, - wprowadzenie norm na biopaliwa ciekłe, a w szczególności na E85 (85 % etanolu i 15 % benzyny), E20 (20 % etanolu i 80 % benzyny) oraz na paliwo rzepakowe, - zwolnienie z podatku akcyzowego paliwa rzepakowego oraz wprowadzenie ulg akcyzowych na benzyny z dodatkiem alkoholu etylowego, - zmniejszenie do 7 % stawki podatku VAT na paliwo rzepakowe, - uproszczenie procedur koncesjonowania produkcji biopaliw, - ustalenie odpowiednich regulacji prawnych mających na celu obniżenie podatku dochodowego dla przedsiębiorstw wykorzystujących odpady i energię odpadową, - zwiększenie możliwości kredytowania inwestycji w małe i średnie technologie OZE, - stworzenia kampanii informowania społeczeństwa o możliwościach stosowania OZE, w szczególności wykorzystania biopaliw. - zwolnienie z podatku VAT urządzeń wykorzystujących energię odnawialną do czasu uzyskania ich opłacalności, - tworzenie nowych miejsc na wsi w oparciu o rozwój produkcji biopaliw, - zwiększenie udziału Polski w europejskich programach rozwoju technologii OZE, m.in. w programie ALTENER II, - wprowadzenie norm dla urządzeń wykorzystujących energię odnawialną. Strona Główna |
|